Haber

prof. Dr. Atmış: “3 hektardan küçük alanları orman örtüsünden çıkararak yüzde 6’dan yüzde 90’a çıkardılar”

GÜLARA SUBAŞI

Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Üyesi ve ormancılık politikası uzmanı Prof. Normal, şahıs, tapulu arsalara dönüşüyor.Böylece yüzde 6’ya kadar yapılabilen bu yerlerde, yüzde 80- 90’a kadar yapılaşma olabiliyor.Bu alanlara toplu site, site yapılabiliyor ve bu büyük bir kira demek” dedi.

Tarım ve ormancılık alanına ilişkin düzenlemeleri içeren Orman Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, geçtiğimiz hafta TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Ormancılık politikası uzmanı ve Türkiye Ormancılar Derneği Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Erdoğan Atmış, yasada yapılan değişiklikleri ANKA Haber Ajansı’na değerlendirdi. Atmis dedi ki:

“SEÇİMDEN ÖNCE ORMANLARIN GÖRÜNMESİNE ŞAŞIRMAYACAĞIZ”

“Ormanların kaderi bu. 1950’den sonraki bütün seçimlerde nedense mutlaka bir orman kanunu değişikliği gündeme geldi. Eskiden bu değişiklikler kırsal kesimden ve orman köylüsünden oy toplamak için yapılırdı. Son yıllarda daha çok şehirdeki para sahiplerine ve şirketlere bir gelir sağlamak için.Seçim öncesi konunun yeniden gündeme gelmesine şaşırmadık AKP iktidarı bunu hep yapıyor aslında.Artık yapmıyordu. , depremden sonra iki değişiklik geldi.Biri Orman Kanununun 17.maddesindeki yönetmelik değişikliğiydi.Halialanları ve havalimanları ile ilgili birçok tesise -alışveriş merkezleri,akaryakıt istasyonları,oteller- izin veren bir yönetmelik değişikliğiydi. -Ormanların içine yapılacak.Bu yönetmelik değişikliği depremin dokuzuncu gününde gerçekleşti.Sarptan yaklaşık iki hafta sonra bu kez Başkan 126.Depremden etkilenen kentlerde yeni yerleşim yerleri için orman ve mera tahsisi kararı çıktı. iki hafta içinde bu yasa değişikliğini duyduk.

“DEĞİŞİMİN ESAS BOYUTU SERMAYE SAHİPLERİNE PARA KAZANMAKTIR”

Orman yasasının bariz unsurları bir torba yasada değiştirildi – tarım sorunları da var. Meclis büyük bir özveriyle bu öneriyi geçirmek için çalıştı ve Perşembe gecesi Meclis’ten geçirdi. Önerilen teklifin ormanlara faydası var mı, topluma faydası var mı, kimin yararına yapılmış bunu sorgulamamız gerekiyor. Bu değişiklikte orman köylülerinden oy almak için ufak tefek şeyler var. Ama asıl boyut, sermaye sahiplerinin biraz daha fazla para kazanması ve biraz daha fazla toprak rantından faydalanmasıdır.

“2021 YILINDA İZİN VERİLEN ORMAN DIŞI FAALİYETLER NEDENİYLE 140 BİN DEKTİR ORMAN YAKILDI”

Örneğin yasa değişikliğiyle ‘kasten orman yakma’ suçlarına verilecek cezalar artırılıyor. Görüyorsunuz, güzel çünkü cezalar caydırıcı. 2021’de Türkiye’de 140 bin hektar rekor orman yandı. Normalde bu ülkede her yıl 7-8 bin hektar orman yakılırken, bu miktarın yaklaşık 20 katı orman yanıyordu. İzin verilen elektrik iletim limitleri ve ormandaki trafolar nedeniyle bu 140 bin hektarlık ormanın dörtte biri yandı. Şahsen devlet bu elektrik hatlarına, trafolara, turizm tesislerine, otellere, orman içindeki maden sahalarına yıllardır izin veriyor ve son yıllarda ölçekleri artırıldı. Ormanları kasten yakma kabahatinin cezasını artırıyorsunuz, güzel. Ancak bu yangınlar isteyerek değil, bizzat izin verdiğiniz için oluyor, çünkü o ormanlar yapılıyor, çeşitli tesisler kuruluyor. Bir kez bunu önlemek için bir şeyler yapın. Orman yangınlarını gerçekten azaltmak istiyorsanız, ormanlardaki bu izinleri azaltın. Şu anda 790 bin hektar orman alanımız var, orman dışı bu hedeflerle; Madencilik, turizm, elektrik ve daha birçok nedenden dolayı istilaya uğramıştır. Yangınları önlemek istiyorsanız bu izinlerden vazgeçmek zorundasınız.”

“KANUN İZİN YETKİSİNİ BAKANLIĞA TESLİM ETMEK YERİNE ORMANLARDA MADEN ÇALIŞMALARINA İZİN VERMEMESİ GEREKİR”

Atmış dedi ki: :

“Bu değişiklikle ormanlar için olumlu görünen bir şey yapılmış oldu: Verimli ormanlarda madencilik faaliyetlerine izin verme yetkisi Tarım ve Orman Bakanlığı’na verildi. Aslında bakanlığın yetkisinde olması gereken bir şey de kanun değişikliği ile verilmiş oluyor. Nitekim verimli alanlarda, korunan alanlarda, milli parklarda.Bu alanlarda madenciliğe izin verilmemeli.Kanun, bu yetkinin Tarım Bakanlığına ve Umman’a devredilmesi yerine, madenciliğe kesinlikle izin vermemelidir.Görünüşe göre bir şu an iyi bir değişiklik ama bu izinler bu alanlarda siyasi ilişkilerle veya özel bürokratik ilişkilerle sağlanabilir.Bunu kesmek için korunan alanlarda ve verimli alanlarda maden aramasına izin verilmediği ve maden aramasına izin verilmediği söylenmelidir. Maden işletmesi kurmak siyasi anlamda çok kötü kullanılabilecek bir değişiklik gibi duruyor.”

“HATASIZ TESİSLER YÖNETİM TARAFINDAN KULLANILDIĞINDA YASAL OLACAKTIR”

prof. Erdoğan Atmış, “Devlet ormanlarında müsadere edilen tüm yapı ve tesisler … Orman Genel Müdürlüğünce derhal yıkılır veya ihtiyaç halinde ormancılık hizmetlerinde kullanılır” hükmünü düzenleyen maddenin Türkiye’ye yansıyan bir madde olduğunu söyledi. olumlu olun ama aslında yasa dışı bir uygulamayı yasallaştırın. Atmis dedi ki:

“Bu olumlu bir değişiklik olarak görülüyor. Orman işgalleri var, ormanlarda kaçak yapı ve tesisler yapılıyor. Tabii orman teşkilatının yapısı şu anda buna müdahale edecek durumda değil. Müdahale edemiyorlar.” şu an tamamen ahşap üretimi ile uğraştıkları için bu tür mesleklere sahipler.kaçak yapılar.tespit edildiğinde yıkılması gerekiyor ama çeşitli mahkeme süreçleri var.olumlu tarafı şu ki:İade beklemeden hızlıca yıkma yetkisi. bu kanunla mahkeme kararı alınır, ancak bir istisna yapılmıştır: ‘Bu yapılar Orman Genel Müdürlüğünce faydalı tesisler ise, kullanılabilir ise yıkılamaz.’ Neden onu yıkmıyorsun?

“3 HEKTATIN ALTINDAKİ ARAZİLER ÖZEL ORMAN DIŞINDA BULUNMAKTADIR”

En büyük değişiklik 3 hektardan küçük alanların ormansızlaşması. Burada özel ormanlar 3 hektardan küçük bölümlere ayrılarak veya öyle gösterilerek ormandan çıkarılmaya çalışılmaktadır. Daha önce özel orman olarak kurulan yerlerin orman kalitesi kayboluyor. Orman Kanunu’nun 52. maddesine göre özel ormanlarda yapılaşmanın ancak yüzde 6’ya kadarı gerçekleşebilir. Özel orman sahipleri burada yüzde 6’ya varan inşaat yaptıklarında istedikleri kirayı üretemiyorlar. Nitekim Türkiye’de çok fazla özel orman bulunmamaktadır. Bunlar, padişahın belli kişilere verdiği Osmanlı İmparatorluğu’ndan kalan ormanlardır. Osmanlı İmparatorluğu’ndan geldikleri için bu ormanlar daha çok İstanbul ve çevresinde, yani arazinin pahalı olduğu yerlerdeki ormanlardır.

“YÜZDE 6’YA KADAR YÜZDE 90’A KADAR İYİLEŞTİRME İZNİ OLAN ORMAN ALANLARINI AÇTIK”

Orman Kanunu’nun 1. maddesinde yer alan orman tanımına getirilen istisnalarda, ‘3 hektardan küçük mülkiyet alanlarındaki ormanlar orman sayılmaz’ maddesi yer almaktadır. Bu 12 bin hektar özel ormanları da bu kapsama alarak orman olmaktan çıkarıyorlar. Normal, özel, tapulu bir araziye dönüşüyor. Böylece yüzde 6’ya kadar yapılabilen bu yerlerde yüzde 80-90’a kadar yapılaşma olabiliyor. Bu alanlara toplu konut siteleri, siteler yapılabilir ki bu da büyük bir kira demektir. Bu kasıtlı bir şey. Bu madde, özel orman sahiplerine büyük miktarda sermaye toplamak ve aynı zamanda bu sermayeyi başkalarıyla paylaşmak amacıyla TBMM’ye getirilmiş ve kabul edilmiştir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının kurduğu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde bu tür kanun maddelerinin çıkarılmasını utanç verici buluyorum. Toplum yararına çalışması gereken meclis, tam seçimle belli sermaye çevrelerinin yararına çalışır. Daha çok para kazanmak için kanunları değiştiriyorlar, ormanları yok ediyorlar.

“AĞAÇ KESME DAMGALAMASI, KESME İŞİNİ GÖNDEREN FİRMANIN İŞİNİ YAPMASI İÇİN YASA KAPSAMINDADIR”

1870 tarihli Orman Nizamnamesi’nden bu yana kesilecek ağaç ve kesilen ağacın modülleri damgalanmıştır. Bu pullar, hangi ağacın ne zaman kesildiğini kaydetmeleri açısından çok değerlidir. Çekiçle yapılan bu damgayı yapma yetkisi devletin başındaki orman mühendislerine aittir. Son yıllarda uygulamada şu duyuluyor: Oradaki ağaç kesme işinden bu damgayı alan firmalar kendi elemanlarına yaptırıyor. Bu uygulama hukuka aykırı bir şeydi, yasaya bu şekilde girdi. Bu yetkiye sahip olması gereken kişi, orman mühendisliği eğitimi almış ve devlette orman mühendisi olarak çalışan kişidir. Şimdi dikilen ağacı satın alan firmaya damgalı ağaçlar çalışmıyorsa ‘Ben bu ağacı değil diğer ağacı kesmek istiyorum’ diyor. Bu değişiklikle birlikte firmaların çalışanlarına o damga verilebiliyor ve istedikleri ağaçlar kesilebiliyor. Ekoloji bozulacak, oradaki en güzel ağaçlar, en iyi büyümesi gereken ağaçlar, en çok tohum bırakacak ağaçlar yok olacak. En kötüsü ormanda kalacak, bu yüzden burada büyük bir tehlike var.

“ODUN KESMEYİ KATLİMA DÖNÜŞTÜRMEK İÇİN MÜHENDİSLER DAMGAYI ELİNDEN ALDI”

Özellikle son yıllarda Türkiye’de odun üretimi dikilen ağaçların satışıyla birlikte o kadar arttı ki ormanlara zarar veriyor. Örneğin 2017-2021’de yüzde 79 arttı. İnşaatlık odun üretimi dediğimiz sanayi için üretilen endüstriyel odun yüzde 79 arttı. Odun kısmı katliama dönüştü. Şimdi bunu bir katliama çevirmek için, bu damgayı yapma yetkisini devletin görevi olan orman mühendisinden alıp, bu şirketin çalışanlarına yaptırmak istiyorlar. Üniversitelerimizde sadece en iyi ahşabı kesme ve satma eğitimi vermiyoruz. ‘O ormanın devamlılığını en iyi şekilde nasıl sağlayabiliriz, o ormanı nasıl daha güçlü hale getirebiliriz’ eğitimleri veriyoruz. Orman mühendisinin görevi bunu yapmaktır, para kazanmaktan çok o ormanı korumak ve devamlılığını sağlamaktır.

“MADEN BÖLGESİNİN REHABİLİTASYONUNDA BÜYÜK RANT VAR”

Ormanlık bir alanda madencilik yapmak için, alandaki ağaçlar kesilir, orman örtüsü ve toprak kaldırılır, altındaki mineral çıkarılır ve alan çukura dönüşür. Aslında bunu verimli ormanlarda istemiyoruz. Bu yıllar boyunca birçok kez yapıldı. Rehabilitasyon dedikleri aktivite aslında ormanı geri getirmiyor. Oradaki orman gitti. Bölgede daha önce yok olan doğal ormanın yerine yapay orman oluşturulabilmesi için öncelikle madencilik faaliyetinden arta kalan büyük çukurun doldurulması gerekiyor. Bu aynı zamanda bir kirayı gösterir. İstanbul ve çevresinde çok sayıda kentsel dönüşüm projesi, yeni yapılaşma, yeni çukurlar var. Hepsi bir yerde saklanması gereken kazı ile çıkıyor. Burada tartışılan hafriyatın depolanmasındaki büyük bedel burada.

“BELEDİYELER MUHALEFETE GİDİNCE YETKİSİ BAKANLIĞA İADE ETTİLER”

Hafriyat işinin çöpe atılmasında çok para var, defalarca gazetelere konu oldu, mafyanın işi eline aldığı konuşuldu. Buradan gelir elde etme ve düzenleme yetkisi daha önce Orman Bölge Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü’ne bağlı Orman İşletme Müdürlüklerine aitti. AKP döneminde bu yetki büyükşehir belediyelerine devredildi. Çünkü büyükşehir belediyeleri de AKP belediyeleriydi. Bu değişiklik, Orman Bakanlığı’nın gelir kaynağının büyükşehir belediyelerine aktarılması için düzenlenmiştir. Belediyeler bu yetkiyi aldıktan sonra hafriyat işini siyasi olarak kendilerine yakın kişilere vermişler ve yolsuzluklardan çok bahsedilmiştir. Daha sonra sadece İstanbul değil, diğer büyükşehir belediyeleri de muhalefet belediyelerine geçti. Yani bu gelirler muhalefet belediyelerine akmaya başladı. Muhtemelen o mafya düzeni de kaldırıldı. Bu durum hükümeti rahatsız etmiş olmalı ve bu kanun değişikliği ile işi Tarım ve Orman Bakanlığı’na devrediyorlar. Bakanlığın yardımıyla bu kirayı paylaşmak istiyorlar. Bu tür eylemleri yaparken neden ülkeyi, toplumu ve geleceği düşünmüyorsunuz da sadece kendi çıkarınızı düşünüyorsunuz?

“DEĞERLİ ARAZİLERİ ORMAN OLUP BÜYÜK ALANLAR İNŞA EDİYORLAR”

Orman Kanununun 2. Kısmında, ormanların bilim ve bilim açısından orman niteliğini yitirmiş tarım alanlarına, kent-kasaba-köy yapılarına ve meyve bahçelerine dönüştürülmesine imkan veren bir yasamız var. 1970’li yıllardan beri uygulanan bu yasa ile bugüne kadar 630 bin hektar alan ormandan uzaklaştırıldı. Bu alanlara 2D denir. Orman Kadastro heyetleri bu alanlara gelerek orman niteliğini kaybetmiş 2B alan olup olmadığını ölçer ve biçer. Bu sayede 636 bin hektar araziyi ormandan çıkardılar. Bu yasa ile 2D ile ilgili bazı düzenlemeler getiriyorlar. Mesela bir yerde 2 boyutlu çalışma yapıldı ama orası orman dışına çıkarılmadı diyelim, yine 2 boyutlu çalışmanın önünü açıyorlar. Çünkü 2B’ler Kastamonu ve Trabzon gibi ormanın çok olduğu Karadeniz bölgesinde yok. 2D’ler çoğunlukla büyük şehirlerdedir. İzmir’de, İstanbul’da, Bursa’da, Mersin’de, Muğla’da arazi değerli çünkü. Araziyi kapatıyorlar, 2 boyutlu ile orman olmaktan çıkarıyorlar ve ‘orman içi tesisler’ denen büyük siteler yapıyorlar. Önceki 2B çalışmaları kararsız hale getirerek, bire bir mekanın 2B yeniden oluşturulmasına olanak sağlar.

“DEVLET 2B İLE BELİRLİ ALANLARI ORMAN DIŞINA ÇIKARMA ÇALIŞIYOR”

Bu 2 boyutlu çalışmayı yapma yetkisi Orman Kadastro Kurullarındaki orman mühendislerindeydi. Bir yerin orman olup olmadığına orman mühendisleri karar verebilir. Bu kanunda yapılan bir başka değişiklikle 2B yapma yetkisi, bir orman mühendisinin görev yaptığı Harita Kadastro Kurullarına verildi. Mühendis bu kurulda azınlıkta olacağı için ormandan çıkarılma şansı katlanarak artar. Bu hükümet, belirlenen alanı 2D ile kesinlikle ormandan çıkarmak için başka bir çaba harcıyor. Bu tasarıyı imzalayanlar, evet oyu verenler veya o gece meclise gitmeyip hayır demeyen muhalefet milletvekilleri sorumludur.

“PARLAMENTO PARA KAZANMAK İÇİN KÖTÜ İŞLERE KATILMAMALI”

Kocaeli Kartepe arazinin değerli olduğu bir yer. Farklı bir kanun konusu, sadece Kartepe için bir kanun daha eklendi. Bu değişiklikte Kartepe’deki alanları yeniden 2D yapmak için özel bir madde eklendi. Kanunlar kişiye özeldir, mekana özgü değildir. Bu kanun koymanın ruhuna aykırıdır. Burada şahıslara, orada toprağı olanlara, ormanları işgal edenlere özel bir kanun Meclis’ten geçti. Türkiye Büyük Millet Meclisi, şahısların çıkarları ve belli çevrelerin para kazanması için bu tür çirkin işlerin yapılmasına alet edilmemelidir.”

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu